• ZUS w Kwidzynie zaprasza płatników składek na bezpłatne szkolenie

    ZUS w Kwidzynie zaprasza płatników składek na bezpłatne szkolenie

  • Spotkanie informacyjne dla wnioskodawców z terenu Gminy Kwidzyn

    Spotkanie informacyjne dla wnioskodawców z terenu Gminy Kwidzyn

  • RUSZA PROGRAM „MALUCH+” 2018

    RUSZA PROGRAM „MALUCH+” 2018

  • BIULETYN GMINY KWIDZYN Nr 13 - wrzesień 2017

    BIULETYN GMINY KWIDZYN Nr 13 - wrzesień 2017

  • Podstawy przygotowania biznesplanu, czyli jak rozpocząć działalność gospodarczą z Funduszami Europejskimi

    Podstawy przygotowania biznesplanu, czyli jak rozpocząć działalność gospodarczą z Funduszami Europejskimi

  • Materiały budowlane dla poszkodowanych w nawałnicach bez VAT

    Materiały budowlane dla poszkodowanych w nawałnicach bez VAT

  • KOMUNIKAT PREZESA KRAJOWEJ IZBY KOMINIARZY

    KOMUNIKAT PREZESA KRAJOWEJ IZBY KOMINIARZY

  • NOWE PRZEPISY DOTYCZĄCE WYCINKI DRZEW NA PRYWATNYCH GRUNTACH.

    NOWE PRZEPISY DOTYCZĄCE WYCINKI DRZEW NA PRYWATNYCH GRUNTACH.

  • KARTĄ ZAPŁACIMY W URZĘDZIE GMINY KWIDZYN

    KARTĄ ZAPŁACIMY W URZĘDZIE GMINY KWIDZYN

W niedzielę 9 lipca 2017 w Janowie odbyły się obchody 97 rocznicy Plebiscytu na Powiślu, Warmii i Mazurach. Uroczystości rozpoczęły się uroczystą mszą świętą w Janowie w której udział wzięli przedstawiciele władz samorządowych gmin powiatu kwidzyńskiego, reprezentanci organizacji społecznych i mieszkańcy Janowa. Podczas mszy świętej Henryk Ordon przewodniczący Rady Gminy Kwidzyn odczytał przemówienie wspominając wydarzenia tamtych czasów (poniżej całe przemówienie).

Po mszy  świętej uczestnicy obchodów złożyli wiązanki kwiatów na symbolicznym grobie zamordowanych w 1939 roku polskich działaczy plebiscytowych.

W ramach obchodów w tym roku po raz pierwszy w Janowie odbył się bieg plebiscytowy, który od tego roku ma na trwałe towarzyszyć obchodom kolejnych rocznic plebiscytu. W biegu na dystansie 10, 5 km udział wzięło 120 uczestników. Nie zabrakło również atrakcji dla najmłodszych.

Szanowni Państwo,

wspólnie z księdzem Proboszczem i Panią Wójt witam serdecznie parlamentarzystów, samorządowców, przedstawicieli lokalnych władz, radnych powiatu i gmin, sołtysów, dyrektorów szkół i przedszkoli, nauczycieli, kombatantów, rodziny konfederatów, mieszkańców Janowa, młodzież i dzieci, uczestników I biegu Plebiscytowego pod patronatem Wójta Gminy Kwidzyn oraz wszystkich zaproszonych gości przybyłych na naszą uroczystość. Witam poczty sztandarowe. Po raz pierwszy na naszych uroczystościach jest sztandar Konfederacji Obrony Wiary i Ojczyzny, który został ufundowany organizacji w 1952 roku, później zaginął i replika Sztandaru Konfederatów powstała w 1990 r. została poświęcona przez księdza proboszcza Wojciecha Kruka. W maju tego roku Burmistrz Pan Andrzej Krzysztofiak przekazał sztandar dla szkoły w Janowie na ręce p. dyrektor i uczniów.

Szanowni Państwo obchodzimy dziś już 97 rocznicę Plebiscytu na Powiślu, Warmii i Mazurach. Rocznica ta jest dla nas szczególną okazją, aby uczcić pamięć bohaterów Janowskiej ziemi oraz aby kolejny raz przypomnieć sobie tamte niezwykłe ważne wydarzenia z 1920 roku. Przewodniczącym Komisji Plebiscytowej w Janowie został Tadeusz Tolik, a członkami Augustyn Czyżewski, Johann Albrecht i Franciszek Kronke. Polacy zamieszkując wsie: Burssztych, Nowe Lignowy, Małe Pólko, Kramrowo, czyli janowo, w którym jesteśmy opowiadzieli się za przyłączeniem Powiśla do Polski – Gminę nazwano „Małą Polską”.

Na 438 uprawnionych osób: za Niemcami opowiedziało się 186 osób, a za Polską 252 osoby. Aktu głosowania dokonano w budynku szkoły Pruskiej. Nowo utworzona granica wyłoniła wieś Janowo w nowym kształcie. Rozpoczynała się od portu we wsi Korzeniewo, a kończyła się w Rudnikach. Augustyn Czyżewski tak pisał o tamtych dniach: „w okresie plebiscytowym nie znaliśmy żadnych partii i stanów. Czuliśmy się tylko Polakami i starliśmy się każdy swój obowiązek w tej tak historycznej chwili spełnić tylko tej zgodzie i jedności mamy do zawdzięczania, że Janowo jest dziś Polskie. W 1937r. zmarł Tadeusz Tolik, który przyczynił się do rozwoju Janowa.

W 1939 roku Niemcy wzięli odwet za Małą Polskę. Wielu zapłaciło za ten czyn najwyższą cenę. Na podstawie wcześniej przygotowanych list aresztowano w listopadzie 18 osób. Aresztowanych skierowano do więzienia w Gniewie. Jesienią 16 osób zamordowano w lesie szpęgawskim pod Starogardem. W 1942 roku wyroki śmierci wykonano na działaczach Augustynie Czyżewskim i Władysławie Wysockim – ostatnim kierowniku szkoły w Janowie. Wszyscy działacze byli w okrutny sposób torturowani. Rok 1945 nie był radosnym wyzwoleniem dla mieszkańców Janowa i okolic przez Armię Czerwoną nastąpił terror, gwałty, aresztowano 11 osób. Kontynuowano przesłuchania wymuszając przyznanie się do stawianych zarzutów stosując tortury. Podczas jednego z przesłuchań funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa zakatowali Bolesława Szramkę. Skutki pobicia okazały się śmiertelne, a miał 35 lat – ojciec czworga dzieci, były podoficer Wojska Polskiego. Został pochowany na cmentarzu w Janowie w 1946 roku – dwóch jego braci ocalało.

Dzisiejsza uroczystość jest hołdem składanym przez tu obecnych bohaterom wydarzeń plebiscytowych. Oddajemy im cześć za ich ofiarę oraz wszystkim dziękujemy za piękną lekcję patriotyzmu.

Aby dzisiejsza rocznica skłaniała nas do pamięci o wszystkich pomordowanych Janowiakach.

Abyśmy przy tej okazji nie zapominali o rocznicach wydarzeń XX wieku, w których cierpieli i ginęli Polacy.  O Żołnierzach, którzy zginęli na wszystkich frontach. Pomordowanych oficerów przez NKWD i w Katyniu, Kozielsku, Ostaszkowie, Charkowie, Miednoje, pomordowanych w obozach koncentracyjnych. Wymordowanie Polaków przez ukraińskich nacjonalistów w 1943 roku na terenach Kresów Wschodnich. Przemilczanego przez dziesiątki lat ludobójstwa, nieoficjalnie mogło zginąć około 130 000. Żołnierzy wyklętych niezłomnych, którzy walczyli o wolna Polskę z bronią czy ulotką w ręku przeciwstawiali się sowieckiej agresji i narzuceniu siłą reżimu komunistycznego. Torturowani przez NKWD UB mieli być wymordowani i zapomniani. Historia o nich nie miała nigdy wyjść na jaw.

Ich mordercy nie zostali nigdy ukarani i wielu innych pomordowanych, których nie sposób wymienić. Historia naszego narodu pisana jest bardzo często krwią poległych Polaków w obronie naszej Ojczyzny, których ofiara nie poszła na marne. Znajomość tamtych wydarzeń jest jedyną gwarancją, by już nigdy więcej nikt w swojej ignorancji nie podważył ich historycznego istnienia, nie zafałszował faktów i nie poddał ich żadnym nieprawdziwym interpretacjom.

Wyrażam nadzieję, iż swoją obecnością dajemy nie tylko dowód, ale też przykład patriotyzmu i szacunku dla ojczystej historii.

To nasze przesłanie dla młodego pokolenia, mówiąc że godność ludzka, Bóg, honor i ojczyzna to najważniejsze wartości, o które trzeba starać się każdego dnia.   

Dziękuje za uwagę.

Przewodniczący Rady

Henryk Ordon

Copyright © 2015 Urząd Gminy Kwidzyn. Wszelkie prawa zastrzeżone.